''Her Uygarlığın Bir Eceli Vardır''

''Her Uygarlığın Bir Eceli Vardır''

Rabbimiz Kur'an'da `Biz, bu tarihi dönemleri, insanlar arasında ondan ona devreder dururuz` (3.140) buyurur. Bu ilahi bir yasa. Azgın Firavunlar Mısırı?na bakın. Allah?a meydan okuyan Eski Yunan'a bakın. Görkemli kisralar imparatorluğuna bakın.

Rabbimiz Kur'an'da `Biz, bu tarihi dönemleri, insanlar arasında ondan ona devreder dururuz` (3.140) buyurur.

Bu ilahi bir yasa. Azgın Firavunlar Mısırı'na bakın. Allah'a meydan okuyan Eski Yunan'a bakın. Görkemli kisralar imparatorluğuna bakın.

Doğu'nun ve Batı'nın fatihi İskender'in Makedon Uygarlığı'na bakın.

Roma'ya, Bizans'a, Emeviler'e, Abbasiler'e, Cengiz'in Moğol hâkimiyetine, Babürşahlar'a ve Osmanlılar'a bakın...

Dünün kudretli Sovyet İmparatorluğu'na bakın.

Hepsinin yerinde yeller esiyor. Yıkılmaz sandıkları surlarının harabeleri âleme ibret vesikası oldu.

Bu uygarlıklar ve cihan devletleri de herhalde `Ben yıkılmam` derlerdi.

Nutuklarında `ilelebed yaşayacağı` söylenirdi. Hatta, Hitler ve emsalleri gibi hızını alamayanlar `bin yıl yaşamaktan` söz ederlerdi.

Kimisi üç sıfırda yanıldı. Kimisi iki sıfırda. Kimisi tek sıfırda. Ama hiç yanılmayanı olmadı. Allah?ın yasası galip geldi, bu yasaya karşı efelenenlerin tümü mağlup oldu.

Avrupa'sıyla ve ABD'siyle, Batı Uygarlığı da bu yasanın dışında değil.

Batı Uygarlığı, yeryüzünde kurulmuş ne ilk uygarlıktır ne de son uygarlık olacaktır. Bir gün gelecek Batı da batacaktır. Onun da eceli gelecek ve Kur'an'ın dile getirdiği yasa onun da defterini dürecektir:

`Her toplumsal yapının bir eceli vardır. Eceli geldiğinde ne bir an geri kalır, ne de (onu atlatarak) ileri gider.` (7.34)

Âyetin bu son ibaresi Kur'an'da ecel hakkında yer alan en kesin ve keskin ifadedir. Üç yerde geçer. İlginçtir ki; üçünde de `kişi ecelinden` değil, `uygarlık-toplum-devlet-ideoloji (=ümmet) ecelinden` söz eder.

Kur'an yalnızca uygarlıkların bir eceli olduğundan söz etmez. Aynı zamanda bu ecelin ne zaman geleceğinden, onun işaretlerinden de söz eder. Biz bu işaretleri okuyarak bir uygarlığın ecelinin yakın olup olmadığını anlarız.

Bu işaretlerden birincisi zulümdür: Kendine, insana ve eşyaya...

İkincisi, servetle şımarmış varsılların (mütref) ahlâksızlığı, yani fısku fücurudur.

Üçüncüsü, sorumsuzluktur; insanın kendisine, Allah'a, insana ve eşyaya karşı sorumsuzluğu.

Bunlar ve daha sayabileceğimiz her kötülük, döner dolaşır, sonunda gelip insanı vurur.

Beyaz, siyah, sarı dinlemez. Türk, Kürt, Arap, İngiliz dinlemez. Müslim, gayrimüslim dinlemez. Zengin, yoksul, âlim, cahil dinlemez.

İnsanın içini boşaltır. İnsanı insan eden taraflarını yıkar. İnsanı dik sürüngen haline getirir. İnsanı `değerinden` eder, `fiyat` koyar ve pazarlar.

İnsanının içi boşalmış uygarlıklar, hâlâ ayakta duruşlarını `kurumlarına` borçlu olurlar. İçteki onca kokuşmaya rağmen her şey dışardan muhteşem görünür. Tüm sermaye vitrine yatırılmıştır. Ve vitrinlerle, sadece çocuklar ve aklı çocuk kalmışlar avunur.

Akıllı olanlar, ağaçların gövde çapına değil, gövde ve köklerinin çürüyüp çürümediğine bakarlar. Kökleri çürümüş ağaçlar ne kadar kalın olurlarsa olsunlar, onları yıkacak bir fırtına mutlaka bulunur.

Bir sosyal yapı, insanı insan eden değerleri üretemiyorsa, insanı, insanını tüketiyor demektir. İnsanını tüketen bir yapı, o yapıdan beslenen hormonlu beslemeler koro halinde `sonsuza dek yaşayacak` şarkısını dillendirse de, tükenir.

Bir soru: Tamam, uygarlıkların ecelini anladık da, şu bizim sırtımıza bir asra yakın süredir yapışıp kanımızı emen kenelerin ecelinden ne haber?

Bir cevap: Onu da sen düşün.